Wystawa prezentująca wybitne polskie naukowczynie
Na planszach zamieszczonych przed Mazowieckim Urzędem Wojewódzkim, znalazły się sylwetki badaczek z całej Polski – reprezentantek różnych dziedzin, od chemii i biotechnologii, przez medycynę, onkologię i radioterapię, po mikrobiologię, immunologię i neurobiologię. Ich badania dotyczą m.in. nowych terapii nowotworów, szczepionek, diagnostyki, chorób neurodegeneracyjnych oraz bardziej zrównoważonych procesów chemicznych.
Każda z nich ma własną historię, specjalizację i dorobek, ale wszystkie łączy zaangażowanie w prowadzenie badań i rozwijanie wiedzy. Wystawa, której oficjalne otwarcie odbyło się 4 września 2026 r., ma nie tylko przedstawiać konkretne nazwiska i osiągnięcia, lecz także pokazywać różnorodność współczesnej nauki oraz obecność kobiet w jej różnych obszarach. Dzięki temu staje się przestrzenią, w której badaczki mogą być widoczne jako ekspertki, naukowczynie i autorki ważnych odkryć naukowych.
W ramach wystawy przedstawione zostały sylwetki: mgr inż. Barbary Fabjanowicz, dr inż. Anety Magiery, lek. Zuzanny Nowickiej-Kaszkowiak, mgr inż. Aleksandry Rudzkiej, dr hab. inż. Anny Jarząb, dr hab. Katarzyny Majzner, dr hab. Aleksandry Milewskiej i dr Lidii Wróbel.
Kobiety są obecne w nauce. Tylko czy naprawdę je widzimy?
Potrzebę zwiększania widoczności kobiet w nauce potwierdzają wyniki badania "Kobiety w świecie nauki. Widoczność ma znaczenie", przeprowadzonego wśród mieszkanek i mieszkańców województwa mazowieckiego przez organizatorów programu L’Oréal-UNESCO Dla Kobiet i Nauki oraz SW Research. Celem badania było sprawdzenie, co Polki i Polacy myślą o kobietach w nauce – czy są widoczne, czy uważa się je za kompetentne i czy społeczeństwo traktuje ich naukowy autorytet tak samo poważnie jak mężczyzn.
Wyniki badania pokazują, że między deklarowanym przekonaniem o równości kobiet i mężczyzn a społecznym obrazem nauki nadal istnieje wyraźna luka.
Najbardziej wymowny przykład? W pierwszej dziesiątce najczęściej spontanicznie wskazywanych przez mieszkańców Mazowsza naukowych autorytetów nie znalazła się ani jedna kobieta, a 72% respondentów nie potrafiło wskazać żadnego współczesnego autorytetu naukowego.
Nauka jako dziedzina wciąż ma niewiele rozpoznawalnych twarzy, a wśród tych, które funkcjonują w społecznej świadomości, zdecydowanie dominują mężczyźni.
Równe predyspozycje, nierówne skojarzenia
Jednocześnie mieszkańcy Mazowsza w zdecydowanej większości deklarują, że kobiety i mężczyźni mają takie same predyspozycje do sukcesu w nauce – uważa tak aż 65,9% badanych.
Kiedy jednak pytanie zmienia się z deklaracji na konkretne skojarzenia, obraz nie jest już tak równy.
Tylko 21% mieszkańców Mazowsza wskazuje naukę jako dziedzinę, do której kobiety mają predyspozycje. Znacznie częściej wymieniane są kultura i sztuka (44,8%), sprawy społeczne (38,1%) czy języki obce (29%).
Dane te udowadniają, że stereotypy dotyczące kompetencji kobiet mogą funkcjonować nawet wtedy, gdy jednocześnie deklarujemy przekonanie o równości kobiet i mężczyzn.
- Badanie pokazuje, że wyzwaniem nie jest dziś wyłącznie przekonanie społeczeństwa o równych kompetencjach kobiet i mężczyzn. Równie ważna jest widoczność naukowczyń i ich osiągnięć. Dlatego potrzebujemy ich obecności w debacie publicznej. Nauka nie powinna być anonimowa. Jeśli chcemy inspirować kolejne pokolenia, musimy pokazywać konkretne badaczki, ich osiągnięcia i realny wpływ ich pracy na nasze życie. Takie inicjatywy sprawiają, że nauka wychodzi z laboratoriów i staje się widoczna. Ta widoczność tworzy autorytety, a autorytety inspirują kolejne pokolenia – mówi Mariusz Frankowski, Wojewoda Mazowiecki.
Prezentacji wyników badania "Kobiety w świecie nauki. Widoczność ma znaczenie" poświęcona była debata, która odbyła się w dniu uroczystego otwarcia wystawy. W
dyskusji udział wzięli Mariusz Frankowski, Wojewoda Mazowiecki, Barbara Stępień, Dyrektorka Komunikacji Korporacyjnej L’Oréal Polska i Kraje Bałtyckie oraz dr inż. Aneta Magiera, stypendystka 25. edycji programu L’Oréal-UNESCO Dla Kobiet i Nauki. Debatę prowadziła Agnieszka Filipiak. Najważniejsze wnioski rozmowy dotyczyły potrzeby zwiększania widoczności kobiet w nauce, lepszego komunikowania znaczenia ich osiągnięć naukowych oraz konsekwentnego przełamywania stereotypów dotyczących kompetencji kobiet. Rozmówcy podkreślali również rolę biznesu i programów wspierających naukowczynie w budowaniu ich rozpoznawalności, a także w tworzeniu warunków do rozwoju kariery. Wskazywali, że wzmacnianie obecności badaczek w nauce powinno iść w parze z szerszym działaniem na rzecz większego społecznego uznania dla nauki i jej autorytetów.
Zapraszamy na Plac Bankowy!
Jedną z inicjatyw, które mogą odpowiadać na wyzwanie związane z niewystarczającą widocznością kobiet w nauce, jest właśnie wystawa prezentująca sylwetki współczesnych polskich badaczek. Jej celem jest przybliżenie ich pracy, pokazanie różnorodności reprezentowanych przez nie dziedzin oraz zwrócenie uwagi na ich osiągnięcia i wkład w rozwój nauki.
Wystawę można oglądać do 29 września, przed Mazowieckim Urzędem Wojewódzkim w Warszawie, przy Placu Bankowym 3/5 w Warszawie.
15
