- Śmierć Wandy Traczyk-Stawskiej nastąpiła 18 sierpnia 2026 roku.
- Bohaterka należała do grona najbardziej zasłużonych i rozpoznawalnych uczestniczek Powstania Warszawskiego.
- W okresie poprzedzającym dzień 1 listopada zobaczyliśmy miejsce jej wiecznego spoczynku.
Tak wygląda grób Wandy Traczyk-Stawskiej przed 1 listopada
Wanda Traczyk-Stawska, nazywana strażniczką pamięci, zmarła 18 sierpnia 2026 roku w wieku 99 lat. Jej pogrzeb odbył się pod koniec sierpnia i zgromadził wielu mieszkańców Warszawy. W nabożeństwie w Bazylice Świętego Krzyża przy Krakowskim Przedmieściu uczestniczyli m.in. abp Adrian Galbas, kard. Kazimierz Nycz, Rafał Trzaskowski, Małgorzata Kidawa-Błońska i Mariusz Frankowski.
Na początku października Izba Pamięci przy Cmentarzu Powstańców Warszawy, będąca częścią Muzeum Warszawy, otrzymała imię Wandy Traczyk-Stawskiej. Jej grób na Cmentarzu Ewangelicko-Augsburskim jest jednak bardzo skromny. Stoi tam drewniany krzyż z tabliczką z nazwiskiem. Wokół leżą kwiaty i wieńce z biało-czerwonymi wstęgami, a między nimi stoją znicze. Mogiłę pokrywają już jesienne liście.
Za życia Wanda Traczyk-Stawska dbała o groby swoich kolegów, żołnierzy i powstańców. Dziś warto pamiętać także o niej i odwiedzać jej grób nie tylko przy okazji świąt.
31
Wanda Traczyk-Stawska i jej niezwykła historia w Powstaniu Warszawskim
Wanda Traczyk-Stawska przyszła na świat 7 kwietnia 1927 roku w Warszawie. W czasie II wojny światowej walczyła w szeregach Armii Krajowej i brała czynny udział w Powstaniu Warszawskim.
Walkę z okupantem rozpoczęła już jako nastolatka, wstępując w 1942 roku do Szarych Szeregów. Posługując się pseudonimami „Atma” i „Pączek”, zajmowała się kolportażem podziemnej prasy, brała udział w akcji „N” oraz angażowała się w mały sabotaż. W dniu wybuchu Powstania Warszawskiego, 1 sierpnia 1944 roku, miała zaledwie 17 lat. Jako strzelec i łączniczka Armii Krajowej walczyła na Powiślu oraz w Śródmieściu, będąc członkinią oddziału osłonowego Wojskowych Zakładów Wydawniczych Biura Informacji i Propagandy Komendy Głównej AK.
Po zakończeniu działań wojennych poświęciła życie szerzeniu wiedzy o losach powstańców i dbała o ich godne upamiętnienie. Duży nacisk kładła również na przypominanie o cywilnych ofiarach wojny. Zasłynęła jako osoba bezkompromisowa, która otwarcie komentowała bieżące sprawy społeczne i aktywnie stawała w obronie wartości demokratycznych oraz praw człowieka.
54
