Tylu powstańców warszawskich wciąż jest z nami - lipiec 2026
Przełom lipca i sierpnia to dla Warszawiaków bardzo ważny czas; upamiętniają oni wtedy bohaterski zryw Powstania Warszawskiego, w którym w 1944 roku zginęło około 150 tysięcy Polaków: żołnierzy i cywili. To także dobra okazja, aby przypomnieć sobie, że część uczestników tamtych wydarzeń jest wciąż wśród nas.
Grono to z każdym rokiem jest jednak, z naturalnych przyczyn, coraz skromniejsze. Jak wynika z najnowszych danych Muzeum Powstania Warszawskiego (stan na 28 lipca), żyje jeszcze 225 Powstańców. To o 67 osób mniej niż przed rokiem i aż o 172 mniej niż podczas 80 rocznicy powstania w 2024 roku.
Tempo, w którym odchodzą kolejni bohaterowie jest więc bardzo szybkie - to istotny sygnał dla wszystkich czczących pamięć o Powstaniu, aby tym mocniej podziękować tym uczestnikom zrywu, którzy są jeszcze wśród nas.
Jak wylicza Anna Kotonowicz, rzecznik Muzeum Powstania, zdecydowana większość powstańców żyje w Polsce - 192, w tym w samej Warszawie mieszkają 123 osoby. Z kolei poza granicami Polski przebywa 33 bohaterów z 1944 roku.
Najstarsi żyjący powstańcy 2026
Obecnie najstarsi powstańcy mają odpowiednio 106 i 105 lat. Tak imponującego wieku dożyli Henryk Kokoszka ps. As (urodzony 3.01.1920) oraz Zofia Bogdan ps. Zojda, (urodzony 16.03.1921). "As" walczył w Powstaniu w VI Obwodzie Warszawskiego Okręgu Armii Krajowej na Pradze, zaś "Zojda" była pielęgniarką w Śródmieściu.
Z kolei najmłodszym żyjącym Powstańcem jest obecnie Jerzy Zawadzki ps. Mały (urodzony 23.06.1936). Jako zaledwie 8-latek (!) brał udział w wydarzeniach powstania - działał w służbie pomocniczej przy batalionie "Chrobry I"; m.in. wraz ze swym ojcem pomagał wyprowadzać z terenu Gęsiówki uwolnionych więźniów (5 VIII 1944).
Powstanie warszawskie 1944
Powstanie warszawskie wybuchło 1 sierpnia 1944 roku o godzinie "W", czyli 17:00. Wzięło w nim udział około 50 tys. żołnierzy po stronie polskiej. Zryw był częścią zorganizowanej przez Armię Krajową akcji „Burza”, której celem było wyzwolenie się pod okupacji niemieckiej w obliczu nacierającej ze wschodu Armii Czerwonej. Chodziło o to, aby wkraczający do kraju Sowieci zastali kraj pod kontrolą polską, a nie okupanta.
Przywódcy powstania liczyli, że osłabieni Niemcy w obliczu natarcia radzieckiego łatwo poddadzą miasto; tak się jednak nie stało, a walki w Warszawie miały wyjątkowo krwawy i niszczycielski charakter. Ostatecznie zginęło w nich po stronie polskiej ok. 10 tys. żołnierzy, a także od 150 do 200 tys. cywilów.
Powstanie zakończyło się kapitulacją po 63 dniach, 2 października 1944. Lewobrzeżna część miasta została niemal doszczętnie zrównana z ziemią, a ludność Warszawy wypędzono ze stolicy.
Mimo to do heroizm powstańców, którzy przystąpili do straceńczej walki, aby zamanifestować swoją polskość i wziąć odwet na Niemcach za pięć lat bezwzględnej okupacji, uchodzi dziś za jeden z najwybitniejszych przykładów patriotyzmu w historii Polski.
Tymi włazami powstańcy schodzili do kanałów. Zobacz galerię:
61
