- Wandale umieścili napisy na dwóch pomnikach w Warszawie.
- Rafał Trzaskowski nie wyklucza, że akcja była zaplanowaną prowokacją.
- Podobne incydenty odnotowano wcześniej w Trójmieście i innych polskich miastach.
Prowokacyjne hasła na pomnikach
Do dewastacji doszło na Pomniku Bohaterów Getta, znajdującym się w pobliżu Muzeum POLIN, oraz na pomniku Żołnierzy 1. Armii Wojska Polskiego na Skwerze Więźniów Politycznych Stalinizmu. Na obu obiektach ktoś namalował czerwone hasło „Slava UPA”.
Prezydent Warszawy Rafał Trzaskowski poinformował w niedzielę, że miejskie służby w nocy usunęły napisy. Podkreślił, że stolica nie będzie tolerować niszczenia miejsc pamięci.
Zwrócił również uwagę na podobne zdarzenia w innych częściach kraju. Jego zdaniem skala takich incydentów każe brać pod uwagę możliwość zorganizowanej prowokacji. Policja próbuje ustalić zarówno osoby, które bezpośrednio zdewastowały pomniki, jak i tych, którzy mogli zlecić im wykonanie napisów.
Policja szuka sprawców
Pierwsze działania na miejscu przeprowadzono już w sobotę. W pracach uczestniczyli policjanci z grupy dochodzeniowo-śledczej oraz technik kryminalistyki.
– Jeżeli będą ustaleni sprawcy i zatrzymani, wtedy będzie można powiedzieć coś więcej. Obecnie policjanci prowadzą czynności zmierzające do zatrzymania – przekazał PAP mł. asp. Bartłomiej Śniadała z Komendy Stołecznej Policji.
Dewastację potępił Żydowski Instytut Historyczny w Polsce. W swoim oświadczeniu nazwał ją haniebnym atakiem na pamięć ofiar Zagłady i bohaterów żydowskiego oporu. Przypomniał też, że podobne napisy pojawiły się na 11 pomnikach w czterech polskich miastach.
Ambasada Ukrainy ostrzega przed prowokacjami
Stanowisko w sprawie zajęła również Ambasada Ukrainy w Polsce. Dyplomaci określili dewastację jako bezprawny akt wojny hybrydowej, którą – według ich oceny – Rosja próbuje prowadzić w państwach europejskich, szczególnie w Polsce.
Ambasada zwróciła się także do Ukraińców mieszkających w naszym kraju. Zaapelowała, by nie przyjmowali ofert łatwego zarobku w zamian za malowanie haseł, niszczenie pomników czy wykonywanie innych nielegalnych zleceń. Przypomniała, że przyjęcie pieniędzy nie zwalnia z odpowiedzialności karnej.
W Trójmieście zniszczono siedem pomników
Warszawska dewastacja nie jest odosobnionym przypadkiem. Wcześniej napisy „Slava UPA” pojawiły się na siedmiu pomnikach w Trójmieście. W środę w Gdańsku zatrzymano 17-letniego obywatela Ukrainy podejrzanego o niszczenie miejsc pamięci i propagowanie ustroju totalitarnego.
Serwis Trójmiasto.pl informował, że na jednym z kanałów komunikatora Telegram oferowano 500 dolarów za namalowanie prowokacyjnych haseł i umieszczenie kodów QR na pomnikach. Dziennikarz niezależnego białoruskiego serwisu MOST, działając w ramach prowokacji reporterskiej, skontaktował się z osobą poszukującą wykonawców. Według ustaleń serwisu zleceniodawca miał planować podobne akcje również w innych polskich miastach.