To był jeden z najsłynniejszych domów handlowych w Warszawie. Mija 10 lat od jego rozbiórki

2026-04-30 13:04

Uniwersam Grochów, niegdyś tętniące życiem centrum handlowe na warszawskim Grochowie, obchodzi w tym roku smutną rocznicę. Dokładnie 10 lat temu, w 2016 roku, placówka, która przez lata była ikoną handlu w czasach PRL-u, została zrównana z ziemią. Dziś, w miejscu dawnego Uniwersamu, wznosi się nowoczesna galeria handlowa Rondo Wiatraczna, połączona z wysoką zabudową mieszkaniową.

Ikona dawnego handlu na Grochowie

To było jedno z najpopularniejszych miejsc na handlowej mapie Warszawy doby PRL-u. Przez Uniwersam Grochów przewijały się w latach świetności prawdziwe tłumy. Niestety, 10 lat temu placówka została zrównana z ziemią, a po tym miejscu zostały już tylko wspomnienia. 

Z kolei dziś w tej przestrzeni wyrasta przykład architektury współczesnej Warszawy pod postacią galerii handlowej Rondo Wiatraczna połączonej z wysoką, kilkunastopiętrową zabudową mieszkaniową. O historii tego miejsca przypomina umieszczony na fasadzie galerii jasnoniebieski neon Universam „Grochów" pochodzący ze zburzonego sklepu. 

Uniwersam Grochów - historia

Budowę dzielnicowego centrum handlowo-usługowe Uniwersam Grochów zatwierdziła w 1973 roku Prezydium Stołecznej Rady Narodowej. Miał to być kolejny tego typu obiekt wznoszony wówczas na mapie polskich miast. Jako lokalizację wybrano teren zajmowany kiedyś przez stację wąskotorowej kolejki jabłonowskiej, zlikwidowanej w połowie XX wieku.

Budowę ukończono w 1977 roku. Budynek, zaprojektowany przez Józefa Zaborowskiego i Mieczysława Sabata w stylu brutalistycznym, w momencie otwarcia miał 12 949 m² powierzchni użytkowej rozlokowanej na trzech kondygnacjach. Szybko do wnętrz wprowadzili się pierwsi najemcy. Wśród nich można było znaleźć m.in.: 

  • megasam z artykułami spożywczymi,
  • bar szybkiej obsługi,
  • oddziały Narodowego Banku Polskiego i banku PKO,
  • pralnia,
  • punkt usług fotograficznych, 
  • „Polifoto”,
  • „Predomu”,
  • Toto-Lotek,
  • kiosk „Ruchu”,
  • sklep „Warmetu”
  • kwiaciarnia.
  • kawiarnia z dyskoteką,
  • restauracja z barem i salą bankietową,
  • punkt usług zegarmistrzowskich,
  • dział odszkodowań samochodowych PZU,
  • spółdzielnia krawiecko-kuśnierska
  • salon fryzjerski.
Charakterystycznym elementem budynku była rzeźba "Poranek dłuta" Kazimierza Zielińskiego przedstawiającą pannę i nazywaną przez mieszkańców "Panienką" (dziś stoi ona wewnątrz galerii Rondo Wiatraczna).
Mieszkańcy Grochowa i okolic bardzo cenili to miejsce za dostępność towarów - często wyższą niż w innych placówkach tego typu w stolicy, ale także za charakterystyczną bryłę budowli. Nic dziwnego, że budynek w 1977 roku uzyskał wyróżnienie w konkursie „Mister Warszawy” organizowanym przez dziennik Życie Warszawy.
Niestety z biegiem lat znaczenie Uniwersamu zaczęło spadać aż do kresu jego działalności w latach 10. XXI wieku. Wówczas podjęto decyzję o rozbiórce obiektu, co stało się faktem równo 10 lat temu, w 2016 roku. 
Zobacz zdjęcia obecnego kształtu miejsca, w którym kiedyś stał Uniwersam Grochów: 
Do nowego przystanku przez błoto i plac budowy. PKP Warszawa Grochów z mnóstwem niedoróbek