Warszawa chce wyremontować dawny Empik na Nowym Świecie. Wniosek o miliony trafił do ministerstwa

Ile będzie kosztować remont dawnego Empiku w Warszawie

Gmach zlokalizowany przy ulicy Nowy Świat 15/17 pozostaje niezagospodarowany od prawie pięciu lat. Wcześniej, przez przeszło siedemdziesiąt lat, funkcjonował w tym miejscu jeden z najbardziej znanych warszawskich salonów sieci Empik. Obecnie ten zabytkowy obiekt oczekuje na wsparcie finansowe oraz wiążące postanowienia w sprawie swojego dalszego losu.

Władze stolicy zamierzają w pierwszej kolejności zrealizować najpilniejsze roboty remontowe. W tym celu w lipcu 2026 roku skierowały do wojewody mazowieckiego pismo o zarezerwowanie odpowiednich funduszy w budżecie państwa.

Stosowną dokumentację opracował Zarząd Mienia Skarbu Państwa, będący jednostką miejską, która odpowiada za administrowanie państwowymi nieruchomościami. Stołeczni urzędnicy wyliczyli niezbędne wsparcie finansowe na poziomie 3,4 mln zł w 2027 roku oraz 300 tys. zł w 2028 roku.

W sumie ratusz wnioskuje o kwotę 3,7 mln zł. Wojewoda mazowiecki przekazał już tę dokumentację do Ministerstwa Finansów, gdzie trwa jej rozpatrywanie.

„Kompleksowe prace remontowe i rewitalizacyjne budynku przy ul. Nowy Świat 15/17 wymagają zaangażowania znacznych środków finansowych i są uzależnione od uzyskania dotacji celowych z budżetu wojewody mazowieckiego” – przekazała Marzena Gawkowska z biura prasowego stołecznego ratusza.

W praktyce oznacza to, że wypłata wnioskowanych funduszy wciąż stoi pod znakiem zapytania. Resort finansów musi najpierw pozytywnie zaopiniować dokumenty i zagwarantować te sumy w państwowym budżecie.

Do kogo należy kamienica przy Nowym Świecie 15/17

Mimo że obiektem zarządza jednostka podległa stolicy, sama kamienica nie stanowi własności miasta. Prawnym właścicielem tej nieruchomości pozostaje Skarb Państwa.

Z tego powodu warszawscy urzędnicy nie mają prawa do jednoosobowego podejmowania kluczowych rozstrzygnięć w kwestii modernizacji, przeznaczenia czy oddania gmachu wybranej instytucji. Wszelkie działania wymagają porozumienia z reprezentującym rząd wojewodą mazowieckim.

Kolejną przeszkodą są przepisy chroniące historyczną tkankę miejską. Wszelkie poważniejsze prace budowlane muszą być ściśle podporządkowane wytycznym konserwatora oraz dawnej architekturze gmachu.

W rezultacie wszystkie zamierzenia prezydenta Rafała Trzaskowskiego i jego podwładnych wymagają uzgodnień zarówno z wojewodą, jak i z mazowieckim konserwatorem zabytków.

Jakie prace zabezpieczające wykonano w dawnym Empiku

W minionych latach działania stołecznego samorządu ograniczały się głównie do robót o charakterze zachowawczym. Zamiast kompleksowej odnowy skupiono się na powstrzymaniu postępującego niszczenia opuszczonego gmachu. W ramach tych prac urzędnicy zdołali zabezpieczyć zniszczone klatki schodowe, skontrolować wytrzymałość stropów oraz zbić odpadające tynki z elewacji.

Gruntowna modernizacja pociągnie za sobą o wiele szerszy front robót, co bezpośrednio przełoży się na konieczność wyłożenia znacznie większych pieniędzy. Przyszły remont z pewnością obejmie wymianę instalacji, odnowienie fasady i wnętrz oraz montaż systemów przeciwpożarowych. Ostateczna lista zadań zostanie jednak precyzyjnie określona dopiero w dokumentacji technicznej oraz w wytycznych konserwatorskich.

Plany na zagospodarowanie budynku po Empiku w Warszawie

Stołeczny samorząd nie sprecyzował jeszcze, jaką funkcję będzie pełnić odnowiony gmach. W niedalekiej przeszłości urzędnicy planowali oddanie budynku w dzierżawę na okres dziesięciu lat, a wojewoda mazowiecki wyraził nawet zgodę na zorganizowanie otwartego przetargu w tej sprawie.

Zwycięzca takiego postępowania otrzymałby do dyspozycji około 945 mkw. przestrzeni, biorąc na siebie obowiązek przeprowadzenia niezbędnego remontu. Dzięki temu gmach w pobliżu ronda de Gaulle’a znów wypełniłby się klientami, ożywiając ten odcinek Nowego Światu. Plany te jednak zamrożono, ponieważ w lutym 2025 roku chęć przejęcia nieruchomości zasygnalizowało Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

W doniesieniach prasowych przewijała się wówczas koncepcja stworzenia w tym miejscu siedziby Narodowego Centrum Kultury. Jak dotąd jednak żadne z planów ożywienia budynku, zarówno prywatnych, jak i państwowych, nie doczekały się realizacji.

Z biegiem miesięcy w stołecznym ratuszu przeważyła opinia, by nie oddawać gmachu przy Nowym Świecie 15/17 w ręce prywatnych przedsiębiorców. Takiemu podejściu sprzeciwiali się niektórzy radni, w tym reprezentanci Koalicji Obywatelskiej, przekonując, że ta część miasta potrzebuje przyciągającego ludzi miejsca komercyjnego, na przykład luksusowego sklepu lub butiku.

Co powstanie w miejscu dawnego Empiku na Nowym Świecie

Obecnie władze miasta stanowczo podkreślają, że nieruchomość nie trafi na rynek komercyjnego najmu. Przesądza to o tym, że w dawnej siedzibie Empiku nie zostanie otwarta żadna nowa restauracja, placówka bankowa, wielkopowierzchniowy sklep czy salon popularnej sieci.

„Budynek ma służyć celom publicznym i nie jest przewidziany pod wynajem komercyjny. Trwają rozmowy z potencjalnie zainteresowanymi jednostkami, instytucjami publicznymi, by wypracować właściwą formę udostępnienia i zagospodarowania nieruchomości” – poinformowała Marzena Gawkowska.

Przedstawiciele stołecznego magistratu utrzymują na razie w tajemnicy listę podmiotów, które biorą udział w tych negocjacjach.

Zamknięcie Empiku na Nowym Świecie i starcia podczas Marszu Niepodległości

Sieć Empik ostatecznie opuściła warszawską kamienicę w lutym 2022 roku. Od tego momentu znane mieszkańcom przestrzenie stoją całkowicie zamknięte.

Zlikwidowana placówka przez dziesięciolecia uchodziła za jeden z najważniejszych punktów na handlowej mapie Śródmieścia. Tłumy mieszkańców stolicy regularnie zaopatrywały się tutaj w prasę, literaturę, wydawnictwa muzyczne oraz bilety na wydarzenia. Co więcej, sam gmach służył warszawiakom jako niezwykle popularny punkt umawiania spotkań.

W ostatnich latach obiekt zapisał się w pamięci opinii publicznej głównie przez pryzmat wydarzeń z 11 listopada 2020 roku. W trakcie trwającego wówczas Marszu Niepodległości pod gmachem wybuchły regularne walki pomiędzy grupą manifestantów a oddziałami policji. Starcia te zyskały później w mediach ironiczne miano „bitwy pod Empikiem”. Agresywny tłum obrzucał mundurowych kamieniami, odpalonymi racami oraz innymi niebezpiecznymi przedmiotami, na co funkcjonariusze odpowiedzieli użyciem środków przymusu bezpośredniego.

Kiedy kultowy salon zakończył działalność, opuszczona kamienica przekształciła się w jeden z najbardziej rzucających się w oczy pustostanów w sercu Warszawy. Postępująca degradacja obiektu zwraca szczególną uwagę przechodniów ze względu na jego prestiżową lokalizację u zbiegu Alej Jerozolimskich i Nowego Światu, w bezpośrednim sąsiedztwie ronda de Gaulle’a.

Historia kamienicy przy ulicy Nowy Świat 15/17 w Warszawie

Dzieje samej działki sięgają jednak o wiele głębiej w przeszłość. Pierwszy okazały gmach pod numerem 15 wzniesiono w tym miejscu już w 1823 roku na zlecenie Antoniego Husaka, a autorem jego projektu był Adolf Schuch. W 1882 roku nieruchomość należąca wówczas do handlarza herbatą Wsiewołoda Istomina przeszła gruntowną przebudowę połączoną z podwyższeniem bryły według planów Józefa Hussa.

W okolicach 1932 roku w budynku funkcjonował już nowoczesny kompleks rozrywkowy pod szyldem Café Club, oferujący gościom kawiarnię, restaurację oraz salę dancingową. Z kolei od strony Alej Jerozolimskich wzniesiono jednokondygnacyjny pawilon zwieńczony tarasem na dachu.

W latach hitlerowskiej okupacji lokal Café Club został przekształcony w strefę dostępną wyłącznie dla Niemców. Z tego powodu bojownicy Gwardii Ludowej przeprowadzili na ten obiekt dwa udane zamachy bombowe, do których doszło w październiku 1942 roku i w lipcu 1943 roku.

Wojenny kataklizm doprowadził do zburzenia historycznej zabudowy, a znany nam dzisiaj gmach wzniesiono od podstaw i otwarto w 1950 roku jako jeden ze sztandarowych symboli powojennej odbudowy miasta. Na jego fasadzie wykuto znane hasło „Cały naród buduje swoją stolicę.”, które do dziś przyciąga wzrok przechodniów pokonujących krzyżówkę Alej Jerozolimskich z Nowym Światem. Z racji tak eksponowanej lokalizacji architekci nadali bryle wybitnie reprezentacyjny i zarazem propagandowy kształt. Początkowo swoje biura miała tutaj Naczelna Rada Odbudowy Warszawy, a w kolejnym okresie pomieszczenia przejął Związek Zawodowy Pracowników Kultury i Sztuki.

Już w 1951 roku w murach kamienicy zainaugurował działalność Klub Międzynarodowej Prasy i Książki. Parter gmachu zagospodarowano wówczas na kawiarnię dysponującą letnim ogródkiem, podczas gdy na wyższej kondygnacji urządzono salę spotkań, a w podziemiach stworzono galerię wystawową.