Zdalna wieża kontroli lotów w Modlinie. To pierwsza taka technologia w Polsce, ale czy bezpieczna?

Lead: Port lotniczy w Modlinie ogłosił rewolucyjną zmianę: od połowy 2028 roku kontrola ruchu lotniczego będzie odbywać się zdalnie. Kontrolerzy, pracujący 40 kilometrów dalej w Warszawie, będą polegać na precyzyjnych obrazach z kamer, co budzi pytania o bezpieczeństwo w dobie cyberzagrożeń i rozwoju sztucznej inteligencji. Czy ta pionierska w Polsce technologia to przyszłość lotnictwa, czy źródło nowych ryzyk?

Budynek lotniska Warszawa Modlin. Na miniaturze Adrian Furgalski. O zdalnej wieży kontroli przeczytasz na Eska Warszawa.
Autor: Tomasz Radzik / Super Express; Tomasz Jastrzębowski/ Reporter

Rewolucja na lotnisku w Modlinie

Władze portu lotniczego w Modlinie ogłosiły niedawno prawdziwą rewolucję. Już od połowy 2028 roku na lotnisku ma działać nowoczesny system zdalnej wieży kontroli lotów. Na czym będzie polegała ta innowacyjna technologia?

Jak tłumaczą w komunikacie władze województwa mazowieckiego kontrolerzy lotów będą odczytywać "cyfrowy, precyzyjny obraz z kamer umieszczonych na wysokości 40 metrów pozwalający na zaawansowaną obserwację sytuacji na lotnisku i w jego sąsiedztwie". To z kolei ma przełożyć się na podejmowanie optymalnych decyzji operacyjnych.

Sęk w tym, że wspomniani kontrolerzy nie będą obecni na terenie lotniska, ale będą znajdować się blisko 40 kilometrów dalej, w siedzibie Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej w Warszawie; cała ich wiedza o sytuacji na lotnisku pochodzić będzie zatem z obrazów kamer. 

Czy zdalna wieża kontroli lotów jest bezpieczna? Pytamy ekspertów

Zdalna wieża kontroli ruchu lotniczego (rTWR) na lotnisku Warszawa-Modlin to pierwsza tego typu inwestycja w Polsce. Budzi ona jednak uzasadnione obawy o bezpieczeństwo ruchu lotniczego, zwłaszcza w obecnych czasach.

Nietrudno sobie bowiem wyobrazić, że ta technologia może paść ofiarą rosyjskich hakerów w ramach trwającej od lat cyberwojny z Polską. Jeszcze inne zagrożenie to niehamujący rozwój sztucznej inteligencji - już teraz słychać głośne ostrzeżenia znawców tematu, że AI może doprowadzić do bardzo poważnych zagrożeń. W tym np. sytuacji, w której przejmuje ona dostęp do wspomnianych kamer lotniskowych, następnie emituje kontrolerom lotu fałszywy, deepfake'owy obraz generowany komputerowo w wyniku czego na lotnisku w Modlinie dochodzi do katastrofy. Czy jednak tych wizji rzeczywiście należy się obawiać? A może zdalna wieża to w lotnictwie przyszłość i naturalny, kolejny etap rozwoju?

Zapytany przez nas Adrian Furgalski, prezes zarządu Zespołu Doradców Gospodarczych TOR uspokaja: 

- Może to wielu osobom wydawać się mocno futurystycznym rozwiązaniem, ale obecnie zyskuje ono coraz większą popularność i rynek tego typu usług rośnie na świecie o 15-20% rocznie. W krajach skandynawskich potwierdzono skuteczność i bezpieczeństwo w zarządzaniu ruchem lotniczym. Mocno idą w tym kierunku teraz chociażby Australia i USA. To są gigantyczne oszczędności finansowe (odpadają koszty budowy wieży i potem jej utrzymania) i większe bezpieczeństwo, bo wykorzystanie podczerwieni i termowizji daje lepszą widoczność w trudnych warunkach - tłumaczy ekspert.

- Oczywiście analiza ryzyka i docelowe procedury zawsze uwzględniają i będą uwzględniać zagrożenia atakiem cybernetycznym. To jest dziś standard w Polsce. Jesteśmy najczęściej atakowanym krajem w Europie, celem jest i sektor lotniczy i kolejowy, ale dajemy sobie świetnie radę, bo odpieramy ponad 99% ataków - zapewnia prezes TOR. 

Adrian Furgalski wyjaśnia nadto, że systemy wykorzystywane do kontroli ruchu są odseparowane od Internetu i posługują się wydzielonymi sieciach niedostępnymi nawet z wewnętrznych sieci PAŻP, dlatego scenariusze zakładające nieuprawnione przejęcie obrazu przez AI nie mają tu zastosowania. 

Lotnisko w Modlinie

Mazowiecki Port Lotniczy Warszawa-Modlin znajduje się 37 km od centrum Warszawy, w pobliżu drogi ekspresowej S7 i linii kolejowej Warszawa-Modlin. Z lotniska korzystają: Ryanair, Wizz Air oraz Air Arabia.

W 2025 roku Modlin odprawił ok. 1 mln 744 tys. pasażerów, rok wcześniej - prawie 2 mln 698 tys., a w 2023 r. - niespełna 3 mln 400 tys. Obecnie lotnisko przymierza się do budowy nowego terminalu, a część pasażerów odprawiana jest w tymczasowym, namiotowym obiekcie. 

Lotnisko w namiocie. W Modlinie otwarto nowy terminal:

Pociąg będzie dojeżdżał do lotniska w Modlinie! Urzędnicy podpisali umowę

ROLKI