Krzysztof Dunin-Wąsowicz patronem skweru na Żoliborzu. „Całym sobą kochał to miasto”

2026-05-09 16:11

Warszawski skwer przy ul. Śmiałej 24 na Żoliborzu od soboty (9 maja) nosi imię Krzysztofa Dunin-Wąsowicza - varsavianisty, profesora Instytutu Historii PAN, żołnierza Armii Krajowej. Uroczystość odbyła się z inicjatywy rodziny i władz stolicy. „Oddajemy hołd nie tylko wybitnemu varsavianiście, ale przede wszystkim człowiekowi, który całym sobą kochał to miasto” - powiedziała Aldona Machnowska – Góra, zastępczyni prezydenta m.st. Warszawy.

Krzysztof Dunin-Wąsowicz patronem skweru na Żoliborzu. „Całym sobą kochał to miasto”

i

Autor: UM Warszawa/ Materiały prasowe

Krzysztof Dunin-Wąsowicz patronem skweru na Żoliborzu

W sobotnim wydarzeniu wzięli udział przedstawiciele władz miasta, rodzina Dunin-Wąsowicza, a także mieszkańcy dzielnicy Żoliborz. Podczas uroczystości odsłonięto tablicę, która będzie przypominać przechodniom o patronie.

Zastępczyni prezydenta m.st. Warszawy Aldona Machnowska-Góra podkreśliła w swoim przemówieniu, że Dunin-Wąsowicz nie tylko opisywał historię Warszawy, ale też ją współtworzył. „Jako profesor, autor i społecznik był jednym z tych ludzi, którzy potrafili łączyć wiedzę z działaniem. Dzięki jego pracy miasto zyskało nie tylko bogatszą dokumentację swoich dziejów, ale także głębszą świadomość własnej tożsamości” - powiedziała.

Zdaniem przewodniczącej komisji ds. kultury i promocji Rady m.st. Warszawy Agnieszki Wyrwał, Dunin-Wąsowicz był człowiekiem absolutnie niezwykłym - nie tylko mieszkańcem swojego miasta, ale częścią jego pamięci i moralnego krajobrazu. „Ukształtowany przez przedwojenną Warszawę, w czasie wojny przeszedł prawdziwy egzamin wartości. Po wojnie wybrał drogę służby, nauki i pamięci, a Warszawa zawsze zajmowała w jego pracy miejsce szczególne” - dodała.

Po części oficjalnej uczestnicy spotkali się w pobliskiej bibliotece, gdzie wspominali życie i działalność historyka.

Kim był Krzysztof Dunin-Wąsowicz?

Krzysztof Dunin-Wąsowicz zmarł 9 maja 2013 r.; był profesorem historii i varsavianistą. W trakcie II wojny światowej walczył w szeregach Armii Krajowej jako podchorąży pułku „Baszta” kompanii K4. W trakcie wojny był członkiem redakcji pisma „Płomienie”, a także organizacji młodzieży socjalistycznej pod tą samą nazwą. Pomagał ludności żydowskiej – był współpracownikiem Rady Pomocy Żydom „Żegota”.

13 kwietnia 1944 roku został zatrzymany przez Niemców za działalność konspiracyjną. Po areszcie w Alei Szucha i na Pawiaku przewieziono go do obozu koncentracyjnego Stutthof. Pracował w biurze raportowym, zmuszony do uczestniczenia przy selekcji osób przybyłych w transportach z innych obozów. Uciekł podczas ewakuacji, w lutym 1945 roku.

Za ratowanie Żydów w czasie niemieckiej okupacji w 1982 roku izraelski Instytut Yad Vashem przyznał Dunin-Wąsowiczowi oraz jego matce Janinie tytuł „Sprawiedliwy wśród Narodów Świata”. 25 lat później, w 2007 r., za pomoc ludności żydowskiej podczas II wojny światowej prezydent Lech Kaczyński uhonorował varsavianistę Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski.

Serce się kraje...Byliśmy w środku spalonego kościoła w Lublinie
Myślisz, że znasz Warszawę? Ten quiz bezlitośnie obnaży prawdę! Tylko nieliczni zdobędą 10/10
Pytanie 1 z 10
Najpopularniejszym symbolem reprezentującym stolicę jest syrenka. Szacuje się, że warszawskich syrenek jest