Sąd po stronie konserwatora. PKP musi pilnie działać
Wtorkowe orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego kończy spór między kolejarzami a mazowieckim wojewódzkim konserwatorem zabytków. Sprawa dotyczyła przyszłości unikatowych, ceramicznych mozaik, które od lat 60. XX wieku zdobią podziemną stację Warszawa Śródmieście. Od 2020 roku cenne dekoracje są wpisane do rejestru zabytków, co nakłada na właściciela, czyli PKP S.A., obowiązek dbania o ich stan.
W styczniu 2025 konserwator Marcin Dawidowicz wydał zalecenia pokontrolne, nakazując pilne prace zabezpieczające najbardziej zniszczone fragmenty mozaik do końca ubiegłego roku, a pełną renowację do listopada 2028 roku. Spółka kolejowa chciała jednak zmienić ten termin na „nieokreślony” i połączyć renowację z planowaną na dalszą przyszłość modernizacją linii średnicowej. Konserwator odmówił, argumentując, że tak odległa perspektywa zagraża zabytkowi. Sąd podzielił stanowisko konserwatora, że odkładanie prac na bliżej nieokreśloną przyszłość grozi bezpowrotną utratą najcenniejszych fragmentów dekoracji.
Co dalej z mozaikami? PKP zapowiada prace, ale...
Po wyroku sądu służby konserwatorskie zapowiedziały kontynuację działań, które mają doprowadzić do zabezpieczenia, a następnie renowacji dzieł Fangora. Rzecznik prasowy PKP S.A., Michał Stilger, zapewnił, że spółka planuje wykonanie prac zabezpieczających część mozaik. Podkreślił jednak, że musi to zostać poprzedzone uzyskaniem zgód i wyborem wykonawcy.
Jednocześnie rzecznik ponownie zaznaczył, że docelowa, kompleksowa renowacja jest planowana w ramach dużej inwestycji PKP Polskich Linii Kolejowych, czyli modernizacji warszawskiej linii średnicowej. O ich ratunek od lat apelują również miejscy aktywiści. Zabytkowe kompozycje, wykonane z elementów ceramicznych w zakładach Fajansu we Włocławku, obejmują 52 mozaiki sufitowe i 27 ściennych.
Mozaiki na dworcu PKP Warszawa Śródmieście - zobacz galerię zdjęć:
